Hondenpsychologie gebruiken om honden beter te begrijpen, begint bij het onderschrijven van het feit dat honden niet op dezelfde manier denken als wij, mensen.
We houden van onze honden, we willen ze begrijpen en verstaan wat ze denken, maar dan lopen we tegen de 'harde' waarheid: onze hond denkt niet zoals wij...
Hoe dan wel? Dat leg ik in dit artikel graag uit.
Eén van de grootste fouten die we als baasjes kunnen maken, is met onze hond te werken en voor hem te zorgen alsof het een mens was. Dat klopt niet. Er zijn zeker kenmerken die we kunnen vermenselijken, maar als we dat àltijd en bij ieder gedrag doen, dan schieten we ons doel voorbij. Een hond is geen mens en daarom ook niet te begrijpen aan de hand van mensenpsychologie. Er vergelijkingen tussen maken, kan soms wel opgaan, maar soms ook helemaal niet.
Een voorbeeld: een hond hapt als z'n baasje hem over de kop wil aaien als hij voorbij z'n hond wandelt. Waar komt dit vandaan? Een hond voelt zich bedreigd wanneer plots een hand naar zijn kop komt. Onder de kin aaien, is veel vriendelijker. Er wordt ook ineens een persoonlijke ruimte ingenomen waarvan de hond niet verwacht had dat dat zou gebeuren. Vertalen we dat naar mensenpsychologie: een mens schrikt op bij het voelen van een hand op zijn hoofd, misschien slaat hij de hand wel weg. Dat komt op hetzelfde neer: iemand legt opeens z'n hand op je hoofd, je persoonlijke ruimte wordt ingenomen. Je bent er niet mee opgezet.
Een tweede voorbeeld: een hond blaft wild naar de postbode die een brief door de gleuf in de deur steekt.
Waar komt dit vandaan? De hond woont hier, het is zijn territorium. De postbode woont hier niet, is niet bekend en komt zomaar iets in het territorium leggen. Dat vindt de hond erg gedurfd! Hij wilt hem dus wegjagen uit z'n territorium. Vertalen we dat naar mensenpsychologie: mens ziet de postbode en is blij met de brief waar hij al zo lang op wachtte. Als mens begrijpen we dat die postbode ons territorium niet wilt inpikken. Hij brengt simpelweg een brief die aan ons werd geadresseerd en doet dus gewoon z'n werk. Dat snappen wij allemaal. Dat begrijpen onze honden helemaal niet, want in de hondenwereld, in de hondenpsychologie, is er geen post, alleen 'pee-mail'.
Dit zijn natuurlijk overduidelijke voorbeelden, denk ik. Maar het is de bedoeling om je tot nadenken aan te zetten.
De capaciteit van onze honden om iets te leren is ongelooflijk groot, maar tegelijk ook beperkt omdat we met een heel andere psychologie zitten en dat niet altijd overeenkomt.
We maken vaak de fout onze honden als kleine kinderen te aanzien, maar dat zijn ze absoluut niet. Ik heb ooit eens ergens gelezen dat de hersencapaciteit van een hond te vergelijken is met die van een 4-jarig kind. Waar iemand dat ooit vandaan heeft gehaald dat weet ik niet. Ik wist als 4-jarige al wel dat de postbode geen gevaar was, bijvoorbeeld...
Door in het hondenbrein te kruipen, kunnen we hondengedrag uitleggen en beter begrijpen.
Als je hond probleemgedrag vertoont, hoop ik dat je aan de hand van het onderstaande hem al beter kan begrijpen.
Het verhaal van Zip (verhaal van Dan, DTA TODT)
Zip is een geweldig hond, een intact teefje. Haar baasjes beschrijven haar als nagenoeg perfect!
Maar toen begon Zip ineens weg te lopen. Zonder aanleiding. Elke dag weer. Ze ging naar een reutje in de buurt, waar ze op de duur elke dag rondhing. Ze was niet loops bij de start van het wegloopgedrag.
Haar baasjes waren ten einde raad. Ze hadden het hek verhoogd, haar binnen gezet,... Ze vond elke dag een weg naar haar vriendje.
Vreemd gedrag voor ons mensen. Zeker voor een hond die voor de rest nagenoeg perfect luistert, altijd rustig is en eigenlijk nooit commotie veroorzaakt.
Tot haar vrouwelijke baasje zei 'Gek genoeg deed ze dat vorige keer toen ik zwanger was ook'. Ze bleek nu terug in verwachting van haar tweede kindje. Het gedrag was begonnen toen ze zelf nog niet wist dat ze opnieuw zwanger was, maar is wel net zolang aan de gang als dat het baasje effectief zwanger was.
Wat verklaart dat wegloopgedrag dan?
In hondenpsychologie is het 'simpel'. Zip is een intact teefje. De leider van de groep (geen andere honden aanwezig in huis), dus de enige gerechtigd om zwanger te worden... Van zodra de 'mindere' in de groep zwanger was, liep zij weg om een nieuwe roedel te starten waar zij de leiding over zou hebben. Zip kon het dus niet aanvaarden dat iemand anders zwanger was en zij niet. Zo hoorde het in haar idee helemaal niet. En dat klopt ook: alleen alfa's worden zwanger, de rest kan schijnzwanger worden om te helpen zogen, maar ze worden niet ook zwanger. Het kan dat er een miskraam volgt als een onderdanig teefje toch zwanger wordt. Zo zit de natuur in elkaar. Zo zit de hondenpsychologie in elkaar.
Omdat Zip dacht dat ze de leiding had, moest hebben, vertoonde ze nu probleemgedrag.
De baasjes moesten dus aan de slag om te tonen dat zij niet de leider was, maar dat de baasjes haar liefdevolle leiders waren.
Zip ging dus niet weglopen om vervelend te doen. Ze deed het omdat het voor haar natuurlijk aanvoelde als alfateefje.
Liefste hondenbaasje, het is dus erg belangrijk te begrijpen wat de natuur van je hond is. Je moet hondenpsychologie begrijpen, zijn natuurlijke zijn respecteren en respecteren hoe hij de wereld ziet vooraleer je jouw mensenvisie op hem projecteert.
Door dat te doen bouw je een band die stoelt op wederzijds vertrouwen en respect.
1. Honden leven volgens hun instinct en wat natuurlijk is voor hen
Hondengedrag zoals blaffen, agressie en zelfs rusteloosheid kunnen worden toegekend aan de hond z'n natuurlijke zijn, niet alleen maar wanneer hij 'ongehoorzaam' is. Het zijn gedragingen die ervoor zorgen dat een hond kan overleven in het wild.
Het instinctieve gedrag wordt genetisch doorgegeven, dat zit ingebakken in de hond z'n brein. Het is meestal het resultaat van wat een bepaald ras genetisch voor voorzien was. Verschillende rassen zijn speciaal gefokt, genetisch bepaald dus, om beter en makkelijker schapen te hoeden, andere zijn dan weer goed in jacht voorstaan of prooien ophalen, nog andere worden gefokt om hun bewakingscapaciteit...
Wat is instinctief bepaald?
Honden plassen in principe waar en wanneer ze het willen. Dat voelt natuurlijk voor hen aan. Wij willen dat ze zindelijk zijn en niet in huis plassen, dus gaan we dat trainen. Daar trainen we het instinct en het natuurlijke een beetje weg. Ook voor onze honden is het geven en nemen in onze mensenmaatschappij.
Honden zijn beschermend naar hun roedel. Dat is ook normaal, natuurlijk gedrag, anders zou de roedel niet overleven. Als een hond het gevoel heeft dat de positie van roedelleider niet goed wordt ingevuld en hij dus de leiding moet overnemen, dan wordt die hond nog extra beschermend. Wat leidt tot overmatig blaffen - wat menig hondenbaasje als strontvervelend beschouwt.
2. Ieder ras zijn taak
Instinct zit ingebakken in iedere hond. Sommige rassen hebben echter nog meer dan andere bepaalde instincten die nog meer ingebakken zitten, ondanks domesticatie.
Een Beagle loopt bijvoorbeeld opvallend vaker rond met de neus op de grond omdat ze ooit gefokt zijn om op konijntjes te jagen. Een Greyhound, een zichtjager, zal bij een snelle beweging zijn snelle achtervolging inzetten. Border Collies zijn schapenhoeders en zullen dus ook op ieder klein beweginkje reageren.
3. Honden spreken een andere taal, maar er zijn manieren waarop wij ons beter verstaanbaar kunnen maken.
"Ik heb mijn hond al zo vaak gezegd dat het niet mag, maar hij blijft het doen, het is zo'n koppigaard!"
Belangrijk hier is te begrijpen dat honden geen Nederlands of Vlaams verstaan, nee zelfs geen Limburgs, Antwerps of West-Vlaams... Dat weet ieder hondenbaasje wel, maar wéten ze het ook écht?
Wij praten vaak veel te veel met onze honden. Ze begrijpen zeker enkele woorden. Er bestaan studies waarin wordt gezegd dat ze tot zo'n 100 woorden makkelijk kunnen opslaan. Dus enkele begrippen leren ze wel. Waarom? Omdat wij ze dat in training aanleren (zit, lig, blijf, wachten,...), maar nog veel meer leren onze honden wat wij bedoelen door onze lichaamstaal te observeren, de toon van onze stem te begrijpen en beloningen of straffen te associëren met hun gedrag waardoor ze het gedrag meer gaan doen of juist minder.
In mijn lessen leer je dat ook: wat werkt om mijn hond wat te laten doen en hoe zorg ik ervoor dat hij dat in de toekomst zo blijft doen. Dat vind ik zo ontzettend belangrijk! De band tussen hond en baasje moet zo goed mogelijk zijn. Hond en baasje die elkaar goed begrijpen, hebben veel minder misverstanden of botsingen.
Top 6 van uniek hondengedrag uitgelegd aan de hand van hondenpsychologie
Door hondenpsychologie te begrijpen, worden hondenbaasjes minder makkelijk gefrustreerd door het gedrag van hun hond. Het maakt het voor de baasjes dus makkelijker om het gedrag te plaatsen en er op een adequate manier mee om te springen om het dan te verbeteren.
Menig hondengedrag voelt voor ons raar aan, maar voor de hond is het instinctief. Voor de hond draait het om bescherming, voer of overleven.
1. Waarom graven honden putten?
Ah, putten graven!
Geweldig topic! Iets waar menig hondenbaasje zich duchtig aan kan storen...
En toch... Voor de hond is dit een volkomen normaal, natuurlijk, instinctief gedrag.
Maar waarom??
In het wild graven honden putten om een hol te graven zodat de hond er veilig in kan slapen. Daarnaast kan het ook worden gebruikt om voer in te bewaren, wat in de grond steekt, ruikt niet zo sterk voor andere roofdieren en het houdt wat langer vers (heerlijk toch, zo'n stukje vlees met zand...: voor jou niet, maar voor je hond zeker mammie!).
Hoewel honden nu dus lekker voer krijgen voorgeschoteld en een zacht bed onder hun buikje voelen, is het instinct om te graven nog steeds sterk aanwezig in heel veel hondenrassen.
Het zou kunnen dat je het in de zomer vaker ziet: het is koeler als het zand net is omgewoeld. Na een regenbui zit er veel leven net onder het oppervlak, dus jagers gaan dan wel eens op kleine insectjes jagen.
Wat dan met jouw mooi gazon? Voorzie een plek waar je je hond naartoe kan brengen als hij begint te graven, een plek dus waar hij wél mag graven.
2. Waarom blaffen honden?
Blaffen is een hond z'n manier om met de wereld te communiceren.
Honden kunnen blaffen om de baasjes voor gevaar te waarschuwen, om opwinding of angst uitdrukking te geven of simpelweg omdat ze iets interessants hoorden.
Soms ook om aandacht van je te krijgen...
Wat doe je daar aan? Eerst en vooral zelf rustig blijven. Daarnaast zorgen dat jij de liefdevolle leider bent. Zo hoeft je hond zich niet te veel bezig te houden met het beschermen van het territorium. De 5 Gouden Regels tot liefdevol leiderschap
3. Waarom beschermt een hond z'n voer?
Voer is één van de meest belangrijke dingen om te overleven in het wild. Het is dus instinctief nog steeds heel erg belangrijk. Een hond voelt zich de koning te rijk met een goed gevuld buikje.
In het wild kan voer heel schaars zijn, dus moeten ze wat ze wel vinden, goed beschermen. Ondanks dat ze nu dagelijks of meermaals daags een goed gevuld bakje krijgen, blijft dat instinctieve om het voer te beschermen er echt ingebakken inzitten. In mijn 5 Gouden Regels vind je hoe je met voer moet omspringen.
4. Waarom begraven honden voer en speeltjes?
Dit is voor veel mensen raar, maar het is een oeroud gebruik onder honden. Ze slaan voeding op voor later als er meer schaarste heerst in prooien. Hoewel ze dat nu dus niet meer hoeven te doen, als ze bij ons wonen, is dat zo'n ingebakken gewoonte, dat veel honden het toch blijven doen. Honden die ooit op de straat hebben geleefd en schaarste hebben meegemaakt, zullen dit blijven doen.
Ze begraven raw hides, varkensoren, botjes, beentje,... en graven het later weer op. Vaak doen ze dat om leiderschap te laten zien tegenover de anderen in de roedel. 'Ik voorzie jullie van eten, kijk wat ik heb bewaard en voor jullie uithaal'.
Het geeft duidelijk aan dat deze hond leiderschap over de roedel heeft. Daar wil je zo snel mogelijk aan werken.
5. Dingen dragen
Je hebt misschien al eens gezien dat honden graag zaken dragen: een stok, je schoen, je sok, een speeltje,...
Dit gaat ook terug naar een eeuwenoud gebruik bij hun voorouders. Zij droegen hun prooi of iets om mee te spelen in hun mond. Honden doen het nu in onze maatschappij, vaak om een band met je op te bouwen.
6. Likken
Dit is een heel veelzijdig gedrag.
Honden maken zichzelf schoon door te likken. Ze tonen er andere honden en mensen hun affectie mee. Het is een bandversterkend ritueel binnen een roedel.
Als een hond je dus een lik geeft, is het vaak 'je bent eentje van ons'.
Bedenk je steeds dat al dit gedrag dus sterk door de aderen van je hond stroomt, omdat het er genetisch, instinctief ingebakken zit.
Acht tips om je hond beter te lezen en begrijpen
Tip 1: Observeer je hond z'n lichaamstaal
Honden praten via lichaamstaal. Observeer de houding, oren, ogen, mond en staart om zoveel mogelijk info te verzamelen over wat je hond precies wilt vertellen. Je leert er alles over in mijn videoles Hondentaal vertaald.
Tip 2: Informeer je over rasspecifieke eigenschappen
Niet alle honden zijn hetzelfde! Verzamel info over het ras van jouw keuze om zo beter het gedrag van je hond te begrijpen.
Tip 3: Leid met liefde
Honden kunnen niet functioneren in angst. Als een hond bang is om z'n ware aard aan je te tonen, dan kan je hem niet trainen.
Training moet altijd een positieve ervaring zijn voor jezelf en voor je hond.
Doe het met geduld, rust en liefde.
Vermijd het gebruik van pijnlijke, gevaarlijke, negatieve methoden. Ze zijn nefast voor jullie vriendschapsband.
Positieve training heeft altijd een beter resultaat.
Tip 4: Wees een LIEFDEVOLLE leider
Leider klinkt bij ons vaak erg negatief. Dat hoeft echter niet zo te zijn! Jij werkt toch ook niet voor een bullebak? (vergelijking met mensen, jajajaja, ik heb het gezien)
Een hond zoekt instinctief altijd naar de meest consequente, zelfverzekerde leider in de roedel. Zorg dat jij dat bent door duidelijke grenzen en regels te stellen. Een zelfverzekerde, consequente manier van werken zorgt voor je hond voor meer rust en vertrouwen in jou als leider. Volg de 5 Gouden Regels voor het meest resultaat als liefdevol leider.
Tip 5: Wees consequent
Binnenkoppertje: wees steeds consequent in wat je doet en uitdraagt, welke cue's je gebruikt.
Tip 6: Time-outs & positieve training
Hangt je hond toch het varken uit en vertoont hij probleemgedrag? Gebruik time-outs voor wanneer het mis gaat. Beloon goed gedrag.
Tip 7: Tijd en geduld
Neem je tijd om je hond te trainen en heb geduld.
Het gaat niet altijd van een leien dakje. Training is niet één rechte lijn omhoog, het gaat met ups en downs. Zolang je wekelijks progressie ziet, weet je dat je op het goeie pad zit.
Tip 8: Vraag professionele hulp
Heb je moeite om je hond te begrijpen? Zit je hond met gedrag dat gevaarlijk of strontvervelend is?
Schakel professionele hulp in! Iemand die goed geschoold is, kan je je hond beter doen begrijpen. Kijk altijd naar de kwalificaties van hondenprofessionals op hun website.
Ik wil je graag helpen: woef@k9campus.be
Je staat er niet alleen voor. Samen pakken we het gedrag van je hond aan.
